Prawa i obowiązki oskarżonego
W prasie i telewizji często spotkać można się z nazywaniem osób, biorących udział w postępowaniu karnym, oskarżonymi. Nie wszyscy jednak wiedzą, co oznacza to określenie. Przybliżmy zatem, kim jest oskarżony i jakie są jego prawa i obowiązki?
Oskarżony to osoba, wobec której został wniesiony do sądu akt oskarżenia. Jest uznawany za niewinnego, dopóki wina nie zostanie mu udowodniona i stwierdzona w postaci prawomocnego wyroku. Oskarżonemu przysługuje szereg praw, ma jednak również konkretne obowiązki. Jakie?
Oskarżonemu przysługuje przede wszystkim prawo do obrony. Może korzystać z pomocy adwokata — wynająć go na własny koszt lub zdać się na pełnomocnika zapewnionego z urzędu. Oskarżony może także przedstawiać przed sądem wnioski dowodowe w sprawie i zadawać pytania przesłuchiwanym. Umożliwia się mu również składanie przed sądem wyjaśnień, a jednocześnie przysługuje mu prawo do odmowy składania wyjaśnień, znane jako „prawo milczenia”. Dzięki niemu oskarżony może nie udzielać odpowiedzi na postawione pytania. Oskarżony może również złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i skazania na określoną karę lub orzeczenie środka karnego bez przeprowadzania postępowania. W przypadku złożenia przez oskarżonego fałszywych zeznań nie zostaną wyciągnięte wobec niego konsekwencje prawne. Jeżeli jednak fałszywie oskarży on inną osobę o udział w przestępstwie lub popełnienie wykroczenia, odpowie przed sądem. Wyjątkiem będzie sytuacja, gdy działał w obronie własnej.
Na oskarżonego nakłada się również pewne obowiązki. Przede wszystkim musi zgodzić się na poddanie się oględzinom i badaniom, które przewiduje ustawa. Poza tym, jeśli oskarżony przebywa na wolności, ma obowiązek stawiania się na każde wezwanie w toku całego postępowania. Musi także każdorazowo informować o zmianie miejsca zamieszkania. W przypadku pobytu poza domem przez okres dłuższy niż 7 dni również musi powiadomić o planowanym wyjeździe.
Jeżeli oskarżony nie powiadomi sądu o planowanej nieobecności na rozprawie, nie przedstawi odpowiedniego usprawiedliwienia i nie złoży wniosku o odroczenie sprawy, może ona odbyć się bez jego udziału. Bez obecności oskarżonego na sali może on nawet zostać skazany prawomocnym wyrokiem. Jeżeli poszukują Państwo adwokata, zajmującego się prawem karnym, na terenie Warszawy, zachęcam do kontaktu.
