Areszt tymczasowy – na czym polega?

Areszt tymczasowy stosowany jest wobec podejrzanych lub oskarżonych w postępowaniach karnych. Inaczej nazywa się go po prostu aresztem. To najdotkliwszy ze środków zapobiegawczych. Na czym dokładnie polega?

Środki zapobiegawcze stosuje się w celu umożliwienia prawidłowego przebiegu postępowania. W swym założeniu mają zapobiec sytuacjom, w których podejrzany nakłaniałby świadków do składania fałszywych zeznań, ukrywałby się lub w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne. Środki zapobiegawcze podzielić można na izolacyjne i nieizolacyjne. Areszt tymczasowy zalicza się w tym przypadku to tych pierwszych. Czym jeszcze charakteryzuje się areszt tymczasowy?

Czas trwania aresztu

Przyjmuje się, że do czasu zapadnięcia prawomocnego wyroku podejrzany lub oskarżony jest niewinny. Mimo to, na wniosek prokuratury sąd może go tymczasowo go aresztować. Umieszczenie w areszcie śledczym to nie to samo, co w zakładzie karnym. Osoby tymczasowo aresztowane są bowiem całkowicie oddzielone od świata zewnętrznego. Zabrania się im telefonowania do najbliższych i wychodzenia na przepustki. Ma to zapobiec matactwom lub zaplanowaniu ucieczki. Początkowo czas trwania aresztu tymczasowego ustala się na nie więcej niż 3 miesiące. Na wniosek prokuratury może on jednak zostać przedłużony o kolejne 3 miesiące, w sumie na czas do 12 miesięcy, jeżeli, jak określa Kodeks postępowania karnego, „(…) ze względu na szczególne okoliczności sprawy nie można było ukończyć postępowania przygotowawczego w terminie(…)”. Łączy okres stosowania tymczasowego aresztowania do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej
instancji nie może przekroczyć 2 lat.

Kwestia uniewinnienia

W przypadku, gdy w sprawie, w której zastosowane zostało tymczasowe aresztowanie, zapada wyrok uniewinniający, osobie pozbawionej wolności przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie. Trzeba wówczas wykazać, że zastosowanie tego typu środka zapobiegawczego było „niewątpliwie niesłuszne”. Prawomocne uniewinnienie to podstawa do stwierdzenia, że zastosowane uprzednio tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne. Zasada ma zastosowanie, niezależnie od tego, czy podstawą ustalenia jest ustalenie, że przestępstwo nie zostało popełnione, czy że popełniła je inna osoba lub nie udało się zebrać wystarczających dowodów winy.

Areszt tymczasowy jest o tyle rygorystyczny, że w przypadku skazania na karę więzienia, uprzednio aresztowany odczuwa sporą różnicę — może kontaktować się z bliskimi i wychodzić na przepustki. Poszukujących adwokata z Warszawy, który zajmie się obroną oskarżonego w czasie postępowania sądowego, zapraszam do kontaktu.