Kiedy możliwe jest warunkowe przedterminowe zwolnienie?
Warunkowe zwolnienie przedterminowe to charakterystyczny instrument polityki karnej państwa, który przy określonych okolicznościach umożliwia wcześniejsze zwolnienie skazanego z zakładu karnego. Należy mieć na uwadze, że instrument ten odnosi się wyłącznie do kary pozbawienia wolności, a nie kary zastępczej i nie należy go rozpatrywać w formie możliwości wcześniejszego zwolnienia z odsiadki. W tym przypadku sąd może, a nie musi przychylić się do wniosku osoby odbywającej karę w zakładzie karnym, dlatego w interesie skazanego jest spełnienie wszelkich przesłanek oraz dostarczenie określonego wniosku.
Kiedy skazany może ubiegać się o przedterminowe zwolnienie?
Pierwszym i najważniejszym warunkiem ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie jest odbycie określonej części całkowitej kary. Jeżeli skazany po raz pierwszy odsiaduje wyrok w zakładzie karnym, to może ubiegać się o zwolnienie, gdy odbył co najmniej połowę orzeczonej kary. W przypadku recydywistów oraz recydywistów wielokrotnych okres ten jest wydłużony.
Zgodnie z art. 64 § 1 kodeksu karnego recydywista może ubiegać się o przedterminowe zwolnienie po odbyciu dwóch trzecich kary, natomiast art. 64 § kodeksu karnego informuje, że wielokrotny recydywista może skorzystać z tej instytucji dopiero po odbyciu trzech czwartych kary. Omawiane wyżej przesłanki nie odnoszą się jednak do osób, które zostały skazane na karę 25 lat pozbawienia wolności oraz osób skazanych na dożywotnie pozbawienie wolności. Ci pierwsi mogą ubiegać o przedterminowe zwolnienie po odbyciu co najmniej 15 lat, natomiast drudzy dopiero po 25 latach przebywania w więzieniu.
Kolejnym warunkiem umożliwiającym warunkowe przedterminowe zwolnienie jest uzyskanie pozytywnej prognozy kryminologicznej, która określona jest w 77 § 1 kodeksu karnego. W praktyce postulat ten oznacza, że skazany może zostać zwolniony wyłącznie w przypadku, w którym jego postawa, warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa oraz zachowanie po jego popełnieniu i w czasie odbywania kary sugeruje, że po zwolnieniu będzie on przestrzegał prawa i nie popełni już więcej przestępstwa.
Ostatnim elementem upoważniającym do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie jest złożenie wniosku, który może być napisany nie tylko przez samego zainteresowanego, ale również przez adwokata, kuratora sądowego bądź dyrektora zakładu karnego. Aktualnie opłata sądowa od wniosku wynosi 45 zł, a o warunkowym zwolnieniu rozstrzyga sąd penitencjarny.
